Wereldprimeur: IJzerbrandstof als bron voor het warmtenet in Helmond

Voor de verduurzaming van onze warmtenetten zijn we voortdurend op zoek naar innovatieve
warmtebronnen. De duurzame ijzerpoedertechnologie van technostartup Renewable Iron Fuel
Technology (RIFT) zou zomaar een oplossing kunnen zijn voor onze gasgestookte netten. In Helmond gaat warmtebedrijf Ennatuurlijk een test doen met RIFT: het warmtenet wordt vanaf eind mei met deze nieuwe ijzerbrandstoftechnologie van warmte voorzien goed voor de verwarming van ca. 500 van de 6.500 huishoudens aangesloten op het warmtenet.

Voordelen van ijzerbrandstof

De voordelen ten opzichte van gas zijn duidelijk: geen uitstoot van CO2, bijna geen stikstof-uitstoot, veilig in opslag en een circulaire oplossing omdat het ijzerbrandstof keer op keer kan worden gebruikt als brandstof. Bovendien is een groot voordeel van ijzerbrandstof dat de warmtelevering regelbaar is. Je kunt de boiler harder zetten bij een piek in de vraag. 

Linker kolom

“Dat je warmte uit ijzerpoeder kan maken, werd in 1920 al ontdekt”, vertelt Mark Verhagen, directeur van RIFT. Samen met zijn twee partners behoorde hij tot het studententeam van de TU Eindhoven dat het idee de afgelopen jaren oppakte en uitontwikkelde. “IJzerbrandstof is een goed alternatief voor gas. Het is ons doel wereldwijd alle energie-intensieve industrie van de fossiele brandstoffen af te halen. Dus energiecentrales, industriële procestechniek en ook warmtenetten." 

Rechter kolom

Rift

Tekst

De technologie werkt als een soort batterij.

Partner Vincent Seijger: “In ijzerpoeder zit energie. Als we ijzerpoeder laten ontbranden door zuurstof toe te voegen, komt er hoogwaardige warmte en roest vrij. Die warmte kun je inzetten voor verwarming of stoomproductie. Aan de roest voegen we waterstof toe waardoor er weer ijzerpoeder ontstaat.” Voor de proef in Helmond wordt de roest naar een waterstofreactor in Arnhem gebracht waar waterstof wordt gemaakt uit water. Zo is de cirkel rond. En de warmte die vrij komt, die kan worden gebruikt voor het leveren van warmte aan huishoudens aangesloten op een warmtenet.

Wereld primeur in Helmond 

RIFT (Renewable Iron Fuel Technology) is de spinoff die als commerciële partij de technologie verder ontwikkelt en met deze partner gaat Ennatuurlijk de technologie testen. Mark: “Met Ennatuurlijk hebben we een partner die onze ambitie deelt en waar we de technologie verder kunnen ontwikkelen voor warmtenetten. Onze ijzerbrandstofboiler zal deze zomer warmte leveren op het net. Klanten met een aansluiting op het Helmondse warmtenet krijgen dus een primeur: ze zijn de eersten ter wereld die hun huis kunnen verwarmen met warmte uit ijzerbrandstof. 

Tekst

Duurzamere warmte voor Helmond

Op het warmtenet in Helmond zijn 6.500 huizen aangesloten. Nu wordt het warmtenet nog middels de inzet van gasturbines verwarmd, maar Ennatuurlijk streeft er naar om in 2030 70 procent minder CO2 uit te stoten dan een reguliere gas cv-ketel en in 2040 zelfs helemaal CO2 neutraal warmte te leveren. ”De ijzerbrandstoftechnologie zou in Helmond, naast het gebruik van bijvoorbeeld aquathermie (warmte uit oppervlaktewater) een goede aanvulling kunnen zijn”, zegt projectmanager Bas van der Stelt van Ennatuurlijk.

Linker kolom

Bij de brouwerij van Bavaria in Lieshout is de technologie in 2020 al op kleine schaal getest bij de productie van bier door het Metal Power consortium. Nu wordt het opgeschaald door RIFT om aan het warmtenet van Helmond tot een vermogen van 1 megawatt te kunnen leveren. “Ook al is dat een relatief kleine bijdrage aan de totale warmtevraag van het warmtenet, we kunnen er toch grofweg 500 woningen mee van warmte voorzien”, legt manager duurzaamheid en innovatie Frank Soons uit.

Rechter kolom

Frank soons ennatuurlijk

Tekst

Verder testen

De nieuwe techniek is al uitgebreid geëvalueerd op veiligheid en emissies die vrij komen. Belangrijk onderdeel van de pilot wordt het verder testen van de technologie op leveringsbetrouwbaarheid en regelbaarheid. Maar ook de hele logistiek en het omzetten van het roest wederom naar ijzer in RIFT’s iron fuel productie test systeem moet goed worden getest. Dit laatste wordt gelijktijdig uitgevoerd op de Energy Demo Field van Connectr. Gelijktijdig wordt er een haalbaarheidsstudie uitgevoerd door RIFT en Veolia naar 5MW commerciële pilot plant. Hier is een intentieverklaring voor getekend.

Van der Stelt: “Met de test in Helmond kunnen we ervaring opdoen met de ontwikkeling en bedrijfsvoering van deze techniek en warmte opwekken met een alternatieve bron.” Naast de impact die RIFT nu al maakt in Helmond biedt het veel potentie voor de toekomst. “Dankzij RIFT hebben we een oplossing erbij om naar CO2 neutrale warmtenetten toe te werken, met ook potentie voor andere sectoren, en dat maakt het erg interessant om samen die volgende stap in de ontwikkeling van RIFT te maken” aldus Frank Soons.

Meer lezen? Download ons magazine

Tekst

Dit artikel is onderdeel van de derde editie van ons magazine Doorpakken. Wil je meer lezen over warmte, de warmtetransitie en lokale energie? 

Download ons magazine

Media
Magazine Doorpakkers