Hoe samenwerking het verschil maakt in Helmond
Voor ruim 6.500 huishoudens en bedrijven in de Helmondse wijken Rijpelberg, Brouwhuis en een deel van Beisterveldse Broek verzorgt Ennatuurlijk al sinds de jaren ‘80 de warmtevoorziening. Warm water stroomt daar dagelijks door een uitgebreid warmtenet van ondergrondse leidingen. Voor die bewoners is gebruik van dat warmtenet geen keuze: het net ligt er al en alle woningen zijn erop aangesloten. Juist daarom zijn transparantie en vertrouwen zo belangrijk. De samenwerking draait dan ook allang niet meer alleen om techniek. De afgelopen jaren bleek vooral hoe belangrijk open communicatie en zichtbaar aanwezig zijn in de wijk zijn geworden.
Toen Ennatuurlijk enkele jaren geleden de verduurzamingsplannen voor het al bestaande warmtenet in Rijpelberg, Brouwhuis en Beisterveldse Broek aankondigde, leefden er veel vragen bij bewoners. Een actieve belangengroep Verduurzaming wilde meer inzicht in de tariefopbouw en de staat van het net. Senior accountmanager Rob Verhappen van Ennatuurlijk nam samen met de gemeente het initiatief om die vragen serieus te nemen. Ze organiseerden bewonersavonden waar bewoners konden binnenlopen en vragen stellen.
"In eerste instantie was het gesprek best kritisch ingestoken. Bewoners wilden beter begrijpen hoe tarieven worden opgebouwd en hoe het warmtenet onderhouden wordt. Juist door met elkaar het gesprek aan te gaan, ontstond er meer begrip over en weer."
Geert-Jan van den Brand, projectleider energietransitie bij de gemeente Helmond
Omslag door openheid en zichtbaarheid
De timing was spannend: vlak voor één van die avonden kampte het warmtenet tijdens een koude periode met een grote storing. In plaats van de avond te verzetten, koos Ennatuurlijk ervoor deze door te laten gaan. Rob: “We erkenden direct wat er was voorgevallen en gaven de bezoekers ruimte voor hun emotie. Toen die was bekoeld, was het tijd om het gesprek te voeren.” Er waren stands waar bezoekers terecht konden, EnergieHuis SlimWonen was aanwezig voor vragen en ook medewerkers van Ennatuurlijk stonden de bezoekers persoonlijk te woord.
Samenwerking zichtbaar maken
Ook woningcorporaties Woonpartners en Compaen waren betrokken bij het proces. Volgens Nina ter Linde helpt het om als organisatie zichtbaar en aanspreekbaar te zijn voor bewoners.
“Ennatuurlijk liet zien dat er mensen van vlees en bloed achter de organisatie zitten. Voor veel mensen is een warmtenet iets abstracts. Dat menselijke gezicht helpt in het onderlinge begrip.”
Geert-Jan van den Brand (projectleider energietransitie) en Nina ter Linde (programmamanager Klimaat en Energie), gemeente Helmond.
De belangengroep Stadsverwarming beleefde het als een omslag. Geert-Jan: “Ze hebben meer begrip gekregen voor het reilen en zeilen. En doordat zij nu een ingang zijn voor bewoners richting de gemeente en Ennatuurlijk, zijn ze ook beter in staat om het genuanceerdere verhaal te vertellen. Bovendien houden ze ons scherp op de vragen en zorgen van de bewoners.”
Leveringszekerheid, betaalbaarheid en duurzaamheid
Naast communicatie draait de samenwerking steeds meer om de toekomst van het warmtenet. De komende jaren wil Ennatuurlijk het warmtenet verder verduurzamen. Daarbij wordt onder meer gekeken naar oplossingen zoals e-boilers, aquathermie en het benutten van restwarmte van bedrijven uit de regio. Volgens Rob draait het daarbij altijd om drie zaken: “Leveringszekerheid, betaalbaarheid en duurzaamheid. In die volgorde, want zonder leveringszekerheid heb je ook niets aan de andere twee.”
Goede informatievoorziening is daarom van groot belang, zegt Geert-Jan. “Als bewoners niet goed geadviseerd worden, zien we dat mensen hun eigen pad gaan bewandelen met een pelletkachel of een airco. Dat kunnen wij als gemeente niet tegenhouden. Voor die voorlichting blijven we Ennatuurlijk nodig hebben.” Hij ziet ook dat de samenwerking met Ennatuurlijk de gemeente waardevolle kennis oplevert: “Wat Ennatuurlijk ook laat zien, is hoeveel erbij komt kijken om zo’n warmtebedrijf te runnen. De techniek, de klantservice, het operationele stuk, dat is van grote waarde om in Helmond te hebben als referentie voor eventuele nieuwe warmtenetten.”
“Leveringszekerheid, betaalbaarheid en duurzaamheid. In die volgorde, want zonder leveringszekerheid heb je ook niets aan de andere twee.”
Rob Verhappen, Senior accountmanager Ennatuurlijk
Elkaar blijven opzoeken
Volgens Nina kunnen collectieve warmtenetten een belangrijke rol spelen binnen de energietransitie. “Soms past een collectief warmtenet goed bij een wijk, soms is een individuele oplossing logischer. Die puzzel moet je samen leggen. Daarbij blijft vertrouwen ontzettend belangrijk. Vertrouwen komt te voet en gaat te paard.”
Met de Wet collectieve warmte (Wcw) in aantocht krijgt die samenwerking nog meer gewicht. Gemeenten worden nadrukkelijker verantwoordelijk en samenwerking wordt cruciaal. Geert-Jan: “Dan zijn we echt afhankelijk van de kennis en ervaring die Ennatuurlijk de afgelopen jaren heeft opgebouwd. En die is er.”
