De warmtetransitie vlot trekken begint met samenwerken en vertrouwen
De energietransitie in Nederland heeft de afgelopen jaren flink wat klappen opgelopen. Van overvolle stroomnetten, tot stagnatie van wind op zee en stilstand in de aanleg van warmtenetten. “Het vertrouwen tussen overheid en bedrijven staat onder druk”, stelt Ernst Japikse, algemeen directeur van Ennatuurlijk. Toch ziet hij kansen. “Uiteindelijk willen we hetzelfde: Nederland van het gas af. Dáár moet het gesprek over gaan."
“Er is veel onderling wantrouwen: de overheid is bang dat wij als warmtebedrijven te veel verdienen. Aan de andere kant zijn wij de wispelturigheid zat.” De afgelopen jaren was er veel politiek gehakketak over het eigenaarschap van warmtenetten. In de nieuwe Wet collectieve warmte (Wcw) is de knoop doorgehakt: voortaan moeten publieke partners, zoals de gemeente, voor minstens 51% aandeelhouder zijn. “Daarmee is investeren in nieuwe warmtenetten voor ons te risicovol geworden. De vraag is ook of de energietransitie daarmee gediend is.” “Overal moeten nieuwe warmtebedrijven worden opgericht, wat járen vertraging gaat opleveren. Daarnaast blijft veel innovatie- en slagkracht van de commerciële warmtebedrijven onbenut. Ik hoop dat warmtebedrijven elkaar beter leren kennen en de krachten echt bundelen om het verschil te gaan maken.”
Zeven miljoen huishoudens te verduurzamen
In plaats daarvan zou Ernst graag zien dat publieke en private partijen de krachten bundelen. “Wat wordt vergeten is dat de energietransitie niet een puur technische, maar vooral een sociale en economische transitie is. De komende 25 jaar moeten we nog dik zeven miljoen huizen in Nederland verduurzamen. Gemiddeld kost dat nu al twintig- tot veertigduizend euro per woning. Twee derde van de huishoudens kan dat hoogstwaarschijnlijk niet opbrengen. Hoe lossen we dat als samenleving op?!”
Een nieuw verdienmodel is nodig
“Energiebedrijven hebben de expertise en middelen, maar zitten nog in een verouderd verdienmodel”, vervolgt hij: “Nog steeds geldt: hoe meer energie wij verkopen, hoe meer wij verdienen. Energiebedrijven hebben dus strikt genomen geen baat bij verduurzaming en energiebesparing. Het is in het publieke belang dat klanten niet betalen voor energie, maar voor warm water en een comfortabele temperatuur in hun woning. In dat geval is het voor ons de kunst om zo min mogelijk energie te gebruiken en kan verduurzaming van een woning onderdeel zijn van het verdienmodel. Maar dat vraagt een ingrijpende systeemverandering en dat zie ik voorlopig helaas niet gebeuren.”
Innovatie in kleinschalige collectieve oplossingen
Collectieve warmte is volgens de experts nog altijd de beste oplossing voor een derde van alle woningen. “Nu investeren in nieuwe warmtenetten geen optie meer is, hebben we een nieuwe strategie ontwikkeld om de warmtetransitie aan te jagen. Zo zetten we vol in op kleinschalige collectieve oplossingen voor nieuwbouwprojecten tot 1.500 aansluitingen. Dat zijn oplossingen die net even duurzamer, goedkoper en sneller te realiseren zijn dan andere. Daar is veel vraag naar en dankzij onze investeerder pensioenuitvoeringsorganisatie PGGM hebben we de investeringskracht om die groei te ondersteunen. We leren daarnaast ook zelf bronnen ontwikkelen en zijn met zes actieve doubletten inmiddels marktleider in aardwarmte in Nederland.”
Kansen genoeg
Voor Ennatuurlijk hebben de huidige klanten de hoogste prioriteit. “Die willen we de beste service bieden en betrouwbare, duurzame en betaalbare warmte leveren. Als vervanging voor de warmte die we nu nog ontvangen van de Amercentrale in Geertruidenberg bouwen we momenteel de grootste e-boilers van Europa.” Ernst is nu vijf jaar algemeen directeur en onverminderd bevlogen. “Het is ook mijn persoonlijke missie om de energietransitie een serieuze stap verder te brengen. Kansen genoeg, en ik heb het geluk dat ik in een omgeving vol getalenteerde en bevlogen mensen werk die me helpen die kansen te benutten.”
Meer lezen? Bekijk ons magazine
Dit artikel komt uit de 6e editie van ons magazine Doorpakken.
Benieuwd?
